نشست علمی رونمایی، معرفی و نقد کتاب «تورات، انجیل، قرآن ؛ سه کتاب ، دو شهر و یک قرآن» با حضور آقای پروفسور آنتونی وِسِلز مولف کتاب

ناقدان محترم حجج اسلام: دکتر رضایی اصفهانی، دکتر ارزانی مدیر انجمن علمی ترجمه و زبان های خارجی حوزه و دکتر برنجکار

 

کتاب «پاسخ به شبهات قرآن: نقد دکتر سها» که توسط «دکتر محمد علی رضایی‌ اصفهانی» و با تنظیم و نظارت نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها نوشته شده و توسط دفتر نشر معارف‏ (وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها) در شهر قم، در سال ۱۳۹7 شمسی، در ‏ ۱۸۴ صفحه، در سلسله کتاب‌های پرسش‌ها و پاسخ‌های دانشجویی (شماره 67) چاپ و منتشر شده است.

این کتاب که تلخیصی از کتاب «بررسی مبانی کتاب نقد قرآن» می‌‌باشد که در سال 1395 توسط مرکز پژوهش‌های قرآن کریم المهدی به چاپ رسیده بود.

مهم‌ترین مطالب این کتاب به شرح ذیل می‌باشد:

فصل اول: کلیات

ـ پیشنه شبهات قرآنی

ـ تفاوت «شبهه و پرسش»

ـ آشنایی با پیشینه نقد قرآن

ـ نقد قرآن و تفاسر کهن

ـ دکتر سها و اسلام وهابی‌ها

ـ مسلمان یا غیرمسلمان بودن نویسنده نقد قرآن دکتر سها

فصل دوم: پیامبر(ص) و قرآن در نقد قرآن

ـ انتساب آیات به پیامبر

ـ همسر داری پیامبر

ـ قرآن و انتساب به خدا

ـ قرآن و محیط زدگی

ـ قرآن و ادبیات عرب

تحدی قرآن و شعر حافظ!

ـ تکرار در قرآن

ـ بی‌نظمی در قرآن

فصل سوم: قرآن و علم

ـ ارزش علوم تجربی

ـ بی‌خردی کافران یا دانشمندان!

ـ قرآن و علوم تجربی

ـ قرآن و آفرینش انسان

ـ قرآن و آفرینش زمین و آسمان

ـ قرآن و نیروی جاذبه

ـ قرآن و فرضیه تکامل داروین

ـ قرآن و شهاب سنگ

ـ قرآن و تأثیر جن و شیطان

ـ نظم ریاضی قرآن

فصل چهارم: قرآن و پیشرفت مسلمانان

ـ علل عقب ماندگی مسلمانان

ـ قرآن و دنیا

ـ قرآن و جبرگرایی

ـ قرآن و حاکمانم

ـ قرآن و قناعت

ـ قرآن و توکل
ـ قرآن و زنان

ـ قرآن و پاسخگویی به نیازها

ـ اسلام، دین صلح یا شمشیر!

فصل پنجم: نگاهی کوتاه

ـ نویسنده نقد قرآن و طبیعت در قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن ومحمد در قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن و ناسخ و منسوخ

ـ نویسنده نقد قرآن و و محمم و متشابه

ـ نویسنده نقد قرآن و صفات خدا

ـ نویسنده نقد قرآن و هدایت در قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن وپیامبر در قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن و پیامبران در قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن و انسان در قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن و عدالت در قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن و قیامت در قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن و اخلاق طبقاتی قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن و اقتصاد در قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن و سیاست در قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن وبردگی در قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن وخطا در قرآن

در سومین روز از کنگره بین المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی، حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در روز شنبه 22 اردیبهشت 1397 در دیدار شرکت کنندگان این کنگره  مهمترین نیاز امروز دنیای اسلام را «وحدت و یکپارچگی» و همچنین «حرکت جدی برای پیشرفت علمی در همه علوم» دانستند و تأکید کردند: امروز «بیداری» در دنیای اسلام بوجود آمده است و برغم تلاش غربی‌ها برای انکار آن، این بیداری زمینه ساز گرایش بیشتر به اسلام و نویدبخش آینده‌ای بهتر است.


رهبر انقلاب اسلامی با قدردانی از دست‌اندرکاران و پدیدآورندگان این همایش، بویژه شخص حضرت آیت الله مکارم شیرازی، گفتند: امروز هر حرکتی که موجب شناخت بیشتر گروهها و فرقه های اسلامی از یکدیگر شود، یک حسنه است و این گردهمایی از مصادیق حرکت در جهت اتحاد امت اسلامی است.
حضرت آیت الله خامنه ای با اشاره به تلاش دیرینه دشمنان برای رو در رو قرار دادن مسلمانان، افزودند: در چنین شرایطی، هر عملی که موجب شناخت مسلمانان از نقاط قوت یکدیگر و زمینه‌ساز هم‌افزایی آنها شود، به وحدت و یکپارچگی امت اسلامی کمک خواهد کرد.
ایشان به نقش شیعه در طول تاریخ برای اعتلای علوم اسلامی و طبیعی اشاره و خاطرنشان کردند: این آثار و خدمات گرانبها باید به امت اسلامی معرفی شوند زیرا مایه افتخار و موجب یکپارچگی خواهند بود.
رهبر انقلاب اسلامی با تأکید بر لزوم مراقبت جدی برای جلوگیری از ایجاد هرگونه شائبه و گلایه میان فِرَق اسلامی، گفتند: یکی از مسائل بسیار مهم و مورد نیاز کنونی دنیای اسلام، موضوع پیشرفت علمی و حرکت جدی در این زمینه است.
حضرت آیت الله خامنه ای، علت اصلی تحت سلطه قرار گرفتن دنیای اسلام را عقب ماندگی علمی دانستند و افزودند: دنیای غرب بعد از قرنهای متمادی عقب ماندگی علمی، توانست با استفاده از پیشرفتهای علمیِ دنیای اسلام، ثروت و قدرت علمی، نظامی، سیاسی و تبلیغاتی خود را افزایش دهد و در نهایت با استعمار، وضعیت کشورهای اسلامی را به شرایط کنونی برساند.
ایشان با اشاره به زورگویی قدرتهای غربی به کشورهای اسلامی و دنباله روی بسیاری از حکام این کشورها از زورگویان بین‌المللی، تأکید کردند: این شرایط باید بواسطه پیشرفت علمی کشورهای اسلامی تغییر کند و دنیای اسلام می تواند بار دیگر در قله تمدن بشری قرار گیرد.


رهبر انقلاب، حرکت در مسیر پیشرفت علمی را وظیفه حکومتهای اسلامی و نخبگان آن برشمردند و گفتند: نخبگان دنیای اسلام باید یک حرکت عظیم فکری و یک خواست عمومی برای پیشرفت علمی و رسیدن به قله علم و دانش را به وجود آورند.
حضرت آیت الله خامنه ای از حرکت جمهوری اسلامی ایران در مسیر پیشرفت علمی به عنوان یک نمونه موفق یاد کردند و افزودند: بر اساس گزارشهای مراکز علمی جهانی، شتاب حرکت علمی ایران در سالهای گذشته، ۱۳ برابر متوسط جهانی بوده است.
ایشان خاطرنشان کردند: ما این مسیر را تا رسیدن به مرزهای علم و دانش ادامه خواهیم داد و ایران بر خلاف غربی‌ها، آمادگی انتقال دستاوردها و پیشرفتهای علمی خود را به دیگر کشورهای اسلامی دارد.
رهبر انقلاب، پیشرفت در علوم اسلامی و علوم طبیعی را ضروری خواندند و افزودند: یکی از مواردی که اسلام می تواند در مسائل مختلف بشری «حرف نو» داشته باشد، در زمینه مسائل فقهی است که باید در این زمینه کار بیشتر و جدی تری انجام شود.
حضرت آیت الله خامنه ای با تأکید بر اینکه باید در زمینه فلسفه و علوم عقلی، سرعت حرکت علمی افزایش یابد، گفتند: غربی‌ها، فلسفه خود را تا عرصه های مختلف مسائل سیاسی و اجتماعی امتداد داده اند و ما نیز باید چنین کاری را انجام دهیم زیرا فلسفه اسلامی، قوی‌تر، ریشه‌دارتر و مستحکم‌تر از فلسفه غربی است.


ایشان با اشاره به گسترش بیداری در دنیای اسلام و افزایش گرایش به اسلام در جهان، خاطرنشان کردند: امروز جوانان در دنیا، سؤالهای زیادی دارند که می خواهند پاسخ آنها را در چارچوب اسلام بیابند، بنابراین باید حرکت علمی در دنیای اسلام شتاب بگیرد و امت اسلامی بار دیگر به اوج اقتدار علمی و تمدنی خود برسد تا دشمنان اسلام و امریکایی‌ها نتوانند به رؤسای کشورهای اسلامی دستور بدهند و «باید و نباید» بگویند.
پیش از سخنان رهبر انقلاب اسلامی، حجت‌الاسلام‌والمسلمین اعرافی رئیس شورای سیاستگذاری کنگره «نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی» گفت: «پاسخ به شبهات»، «تعمیق تفاهم میان مذاهب اسلامی»، «بازشناسی سرمایه‌های فکری شیعه و مسلمانان» و «دستیابی به نقاط قوت برای تکمیل و ارائه علوم اسلامی» جزو اهداف اصلی کنگره بوده است.

 

در این دیدار نخست آیة الله اعرافی رئیس شورای سیاست‌گذاری کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی نکاتی در مورد اهداف و سیاست‌های کلی کنگره و پیامدهای آن بیان داشتند و یادآوری کردند که این کنگره با هدف تبیین نقش اهل‌بیت علیهم السلام و دانشمندان شیعه در پایه‌‌گذاری و توسعه علوم اسلامی به دستور مرجع عالیقدر آیة الله العظمی مکارم شیرازیدامت برکاته سامان یافت.

 

سپس حجت‌الاسلام و المسلمین دکتر محمد علی رضایی اصفهانی، دبیر کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی در دیدار مهمانان و کارگزاران کنگره با مقام معظم رهبری ـ دامت برکاته ـ در تاریخ 22/2/1397 ضمن اهدای سلام و تحیت آیت الله العظمی مکارم شیرازی ـ دامت برکاته ـ به مقام عظمای ولایت و تشکر از ایشان به دلیل به حضور پذیرفتن مهمانان و کارگزاران محورهای ذیل را بیان نمودند:

تاریخچه کنگره

الف) مراحل شروع:

                                1ـ تشکیل دبیرخانه کنگره از سال 1395 به امر مبارک مرجعیت و شورای سیاست‌گذاری

                                2ـ تشکیل 15 کمیته تخصصی علمی در ده قلمرو علوم مورد نظر در کنگره

                                3ـ سفارش بیش از 350 مقاله و 40 کتاب به شخصیت‌های برجسته علمی حوزوی و
                             دانشگاهی در داخل و خارج از کشور

                ب) استقبال

                                1ـ دریافت 1950 چکیده و 1200 مقاله

                                2ـ پذیرش 400 مقاله پس از ارزیابی سخت‌گیرانه و ساماندهی 55 جلد کتاب، که 20 جلد آن
                                قبلاً تقدیم حضور مقام معظم رهبریدامت برکاته شده است.

                                3ـ نگارش مقالات توسط 400 نفر از فضلای حوزه و دانشگاه به ویژه فضلای جوان.

                ج) نشست‌های تخصصی

                                1ـ برگزاری 30 مورد پیش‌نشست در داخل کشور (مثل قم، مشهد و...) و خارج کشور (مثل هند، اندونزی، لبنان و..)

                                2ـ برگزاری 9 کمیسیون تخصصی در روز اول اجلاس

                د) تنوع

                                1ـ ملیتی: از 20 ملیت مقاله دریافت شد.

                                2ـ مهمان‌ها: 120 مهمان غیر ایرانی از 50 کشور جهان شرکت کردند.

                                3ـ زبانی: مقالات به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و اردو دریافت شد.

4ـ تنوع مذهبی: شرکت برادران اهل‌سنت، اسماعیلیه، زیدیه، علوی‌ها، شیعه‌پژوهان غربی (مستشرقان) از ادیان دیگر که عموماً مقاله یا سخنرانی علمی در موضوعات کنگره داشتند.

                هـ ) بروندادهای کنگره

                                1ـ کتاب: 55 جلد که در هنگام کنگره چاپ شد.

                                2ـ مجله: 7 مورد که در هنگام کنگره چاپ شد.

                                3ـ نرم‌افزار: 2 مورد.

                                4ـ راه‌اندازی پایگاه نسخ خطی شیعه با اهداف:

                                اول ـ جلوگیری از اندراس یا نابودی کتب خطی شیعه

دوم ـ در اختیار گذاشتن نسخ خطی شیعه برای محققان علوم اسلامی.

                                نکته: این پایگاه زیرساخت‌ صدها هزار کتاب را دارد که مرحله اول با بارگزاری 1000 نسخه رونمایی شد. و مراحل بعد نیازمند حمایت  وزارت امور خارجه، مراکز و نهادهای داخلی مثل  کتابخانه ملی، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، آستان قدس رضوی و... و همچنین حمایت ویژه نظام به عنوان طرح ملی می‌باشد.

 

 

ویژگی‌های کنگره:

سپس دکتر رضایی اصفهانی به بیان ویژگی های کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی پرداختند  که این کنگره را متمایز می‌کند:

1ـ اشراف مرجعیت بر حرکت علمی کنگره ؛

2ـ تبلور وحدت و هماهنگی حوزه و دانشگاه در یک حرکت علمی وزین

3ـ پیشتیبانی 15 گروه علمی از فضلای خوش فکر با نظارت دقیق بر مقالات و کتب.

4ـ جوان‌گرایی نسبی در کنگره (حضور 400 نفر از فضلای حوزه و دانشگاه) که اکثراً از رویش‌های انقلاب اسلامی هستند.

5ـ تنوع دینی و مذهبی و در عین حال برادرانه و علمی و تقریبی و به دور از هر حاشیه سیاسی و مذهبی چون غرض نفی زحمات دیگران یا افکار آنها نبود بلکه احترام متقابل در کنگره حاکم بود.

6ـ اجتماع و همکاری فرق شیعه (اسماعیلیه، زیدیه، علوی‌ها و...) در یک حرکت علمی.

7ـ تلاش برای گفتمان‌سازی و هویت بخشی به نسل جوان حوزه و دانشگاه برای اطلاع از گذشته پربار علمی شیعه و پیشگامی علمی جمهوری اسلامی در جهان و افتخار به آنها؛

8ـ پیوند گذشته و حال و آینده در قالب تبیین نظریه‌پردازی‌های علمی بزرگان شیعه مثل فارابی، بوعلی، شیخ طوسی و شیخ مفید و... تا شهید مطهری و شهید صدر و در عصر حاضر در دانش‌های نوپدید مثل فلسفه‌های مضاف و فقه‌های تخصصی و نظریه‌های تفسیری و علوم قرآنی جدید و... . البته حتی پیشرفت‌های علوم طبیعی و انسانی معاصر نیز در این کنگره گزارش داده شده است.

9ـ نتیجه جالب پیدایش و گسترش علوم، چهار مرحله عصر معصومین علیهم السلام، آل بویه و فاطمیون، صفویه و بعد از انقلاب اسلامی می باشد.

10ـ  برجستگی کنگره از نظر محتوایی (برونداد 55 جلد کتاب که با همه سخت‌گیری‌های ارزیابی و دقت‌های موشکافانه که همگی قبل کنگره چاپ شد)؛

11ـ راه‌اندازی پایگاه نسخ خطی با قابلیت افزایش زیرساخت تا صدها هزار نسخه که در مرحله ابتدا 1000 نسخه بارگزاری شده است.

12ـ توجه ویژه به فعالیت‌های دانشمندان شیعه در خارج از کشور که منجر به تولید و نشر 13 جلد کتاب در مورد فعالیت علمی شیعیان در غیر ایران شد که عمدتاً توسط فضلای همان کشورها نوشته شده است.

13ـ پیش‌نشست‌های  متعدد داخل و خارج از کشور = 30 مورد.

14ـ مشارکت مراکز و نهادهای علمی در تولید محتوای فاخر کنگره. مثل پژوهشگاه‌ها، دانشگاه‌ها و مراکز تخصصی حوزه و جامعه‌المصطفی، هر چند که سکان‌دار دفتر مرجعیت بود.

در پایان دکتر رضایی اصفهانی گفتند: ما  منتظر رهنمودهای حضرتعالی به کارگزاران کنگره هستیم.

 

اختتامیه کنگره نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی در مشهد مقدس

یکشنبه 23 اردیبهشت ماه 1397 اختتامیه کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی در مشهد با بیش از 330 مهمان داخلی و خارجی برگزار شد. این کنگره با محوریت جایگاه امام رضا (ع) در حالی برگزار شد که علاوه بر مهمانان و نخبگان داخلی، میزبان 130 مهمان خارجی از 50 کشور جهان بود. موضوعات این کنگره، مرجعیت علمی اهل بیت(ع) از جمله شامل نقش اهل بیت(ع) در پیدایش و گسترش علوم و نقش دانشمندان شیعه در پیدایش علوم، گسترش علوم، شکوفایی تمدن اسلامی، تعامل علمی دانشمندان شیعه با مذاهب اسلامی و ادیان بود. این کنگره در تالار قدس کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی برگزار گردید.

پیام تصویری آیت الله العظمی مکارم شیرازی ـ دامت برکاته

آیت‌الله مکارم‌ شیرازی در این پیام تصویری اظهار داشت: پس از مطالعات بسیار زیاد به نقش علمای شیعه در اسلام رسیدیم و نیاز بود که به این نقش بسیار پرداخته شود، چیزی که علمای اهل سنت و حتی برخی از علمای شیعی از آن اطلاعی نداشتند.

وی افزود: در جهت معرفی نقش شیعه و ائمه اطهار(ع) در معرفی، رشد و پیدایش اسلام جلسات پژوهشی و تخصصی را با حضور بیش از 500 عالم و استاد حوزوی داشتیم و در این مسیر امام رضا(ع) در میان چهارده معصوم(ع) نقش ویژه‌تر و پررنگ‌تری را ایفا کردند.

مرجع عالیقدر جهان تشیع با بیان اینکه مناظرات امام رضا(ع) بسیار تخصصی و کامل بود خاطرنشان کرد: در جهت معرفی این راهبرد‌ها به مسئولان آستان قدس رضوی و حوزه علمیه خراسان توصیه می‌کنم که به معرفی نقش امام رضا(ع) در طب اسلامی، ولایت‌پذیری و دیگر علوم کاربردی بپردازند و در این مسیر از تجربه محققان، دانشمندان، نخبگان و پژوهشگران دینی حداکثر بهره را داشته باشند.

 

سخنان حجت الاسلام والمسلمین سید ابراهیم رئیسی

حجت الاسلام والمسلمین رئیسی:آستان قدس رضوی آماده هرگونه همکاری در زمینه گسترش علوم اسلامی است

تردیدی در پیدایش تمدن اسلام به پیامبر اکرم(ص)، حضرت علی(ع) و فرزندان گرامیشان نبوده و نیست و ائمه اطهار(ع) در مسیر معرفی و گسترش اسلام ناب محمدی(ص) تلاش بسیار کردند.

تولیت آستان قدس رضوی گفت: آستان قدس رضوی با تمامی امکانات خود در جهت گسترش علوم اسلامی و تمدن نوین اسلامی همکاری و همراهی لازم را دارد و زمینه‌های ارزشمند و مورد نیاز عالمان، نخبگان، دانشمندان و پژوهشگران این حوزه را آماده می‌کند.
 
به گزارش ستاد خبری کنگره بین المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی، حجت‌الاسلام والمسلمین سیدابراهیم رئیسی ظهر امروز در آئین اختتامیه کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی اظهار کرد: تردیدی در پیدایش تمدن اسلام به پیامبر اکرم(ص)، حضرت علی(ع) و فرزندان گرامیشان نبوده و نیست و ائمه اطهار(ع) در مسیر معرفی و گسترش اسلام ناب محمدی(ص) تلاش بسیار کردند.
 
وی افزود: در تبیین علوم اسلامی بیشترین را امام محمدباقر(ع) و امام جعفرصادق(ع) داشتند و علت آن شرایط سخت آن دوران بود و از علما و شخصیت‌های بزرگ و تاثیرگذار در این مسیر می‌توان از شیخ طوسی، شیخ مفید، علامه حلی و غیره نام برد.
 
تولیت آستان قدس رضوی با بیان اینکه در باب علوم قرآنی، علم حدیث، موضوع فقه و پرداختن به علوم اسلامی تلاش‌های بسیاری صورت پذیرفته است و امروز فقه به خوبی حکومت می‌کند و به سوالات و شبهه‌های بسیار به خوبی پاسخ می‌دهد، خاطرنشان کرد: با وجود آن که گام‌های بسیار ارزشمندی در حوزه فقه و علوم اسلامی برداشته شده اما این اقدامات کافی نیست و جای تلاش و کوشش بسیار دارد و امروزه مباحث جدید فقهی باید در برنامه کاری علما و روحانیون باشد.
 
رئیسی تصریح کرد: آغاز تمدن رضوی امام رضا(ع) در ترسیم حصن توحید بود و شرط حفظ آن ولایت‌مداری الهی بوده است و دوره تمدنی‌ که در منطقه خراسان به‌ نام امام رضا(ع) ایجاد شد برای هیچ کدام از امامان معصوم(ع) ایجاد نشد و 318 شاگرد امام رضا(ع) مولف عناوین کتاب‌های ارزشمندی بودند که امروز به عنوان گنجینه‌های علوم اسلامی بوده است، کتبی که به بیش از 500 هزار سوال و شک و شبهه پاسخ داده‌اند.
 
وی تاکید کرد: اگر نقش هر یک از شاگردان امام رضا(ع) به خوبی تبیین شود به تاثیرپذیری آن‌ها در پیوست هجرت الهی امام رضا(ع) از مدینه تا مرو پی خواهیم برد و ما در تمامی علوم برگرفته‌هایمان را مدیون علم امام رضا(ع) هستیم.
 
تولیت آستان قدس رضوی با اشاره به اینکه نقش امام رضا(ع) در سه ساحت علمی، فرهنگی و تمدنی کاملاً مشهود است، بیان کرد: صبوری و شکیبایی امام رضا(ع) در شنیدن در استماع، قابل توجه است و علمای ما هم باید از این صبوری و شکیبایی برخوردار باشند و درباره شخصیت فرهنگی امام رضا(ع) و جاذبه‌ای هم که ایشان در عالم اسلام ایجاد کردند باید بیش از پیش پرداخته شود.
 
رئیسی گفت: فرزندان امام رضا(ع) (امام جواد(ع)، امام هادی(ع)، امام حسن عسکری(ع) و امام زمان(عج) به عنوان ابن الرضا(ع) ادامه دهنده راه عالم آل محمد(ص) در معرفی و ترویج سفره پربرکت فرهنگ رضوی داشتند و وظیفه علما هم همین است.
 
وی با بیان اینکه مستکبران نمی‌خواهند که اسلام ناب محمدی(ص) پیشرفت کند، افزود: مزدوران عالم بنایشان آن است که مسلمانان عقب نگه‌ داشته شوند و پیشتازی نداشته باشند و حاکمان مزدور غربی با حمایت رژیم صهیونیستی در این امر هزینه‌های بسیار کردند، اما در سوی مقابل مقام معظم رهبری بر گسترش علوم اسلامی در ایران و دیگر کشورها تاکید فرمودند و باید به فرموده ایشان تمدن نوین اسلامی توسط علما ترویج یابد.
 
تولیت آستان قدس رضوی گفت: آستان قدس رضوی با تمامی امکانات خود در جهت گسترش علوم اسلامی و تمدن نوین اسلامی همکاری و همراهی لازم را خواهند داشت و زمینه‌های ارزشمند و مورد نیاز عالمان، نخبگان، دانشمندان و پژوهشگران این حوزه را آماده خواهد کرد.

 

گزارش دبیر کنگره حجت الاسلام والمسلمین دکتر محمدعلی رضایی اصفهانی

دبیر کنگره بین‌المللی «نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی» بیان کرد: در فرایند برگزاری این کنگره ۷۲ اثر آماده شده است که شامل ۵۵ جلد کتاب،‌ ۴ خبرنامه، منشور کنگره به ۴ زبان، دو نرم‌افزار و هفت مجله تخصصی می شود.

حجت الاسلام محمدعلی رضایی اصفهانی، دبیر اجرایی کنگره بین‌‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی در آیین اختتامیه این برنامه که با حضور 120 نفر از اندیشمندان ایرانی و غیرانی در تالار قدس حرم رضوی برگزار شد، بیان کرد: 120 نفر جمع حاضردر برنامه  از 50 کشور از قاره های آسیا، آفریقا، اروپا و آمریکا می باشند که برخی از آن ها از سایر مذاهب مانند اهل سنت، زیدیه، اسماعیلیه و نیز شیعه پژوهان غیر مسلمان هستند.

وی افزود: این کنگره با هدف اثبات مرجعیت علمی اهل بیت(ع) در جهان اسلام و تبیین نقش ایشان و پیروانشان در پیدایش و گسترش علوم اسلامی و همچنین تبیین نقش علمای شیعه در شکوفایی تمدن علوم اسلامی به امر آیت الله مکارم شیرازی از حدود دو سال قبل آغاز به کار کرد.

حجت الاسلام رضایی مطرح کرد: کنگره بین‌‌المللی «دکترین شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی» در 10 حوزه دانشی یعنی حوزه های قرآن، حدیث، فقه و اصول، کلام و عقاید، علوم ازلی، علوم عقلی، اخلاق و تربیت و عرفان، تاریخ و جغرافیا، علوم انسانی مانند سیاست، مدیریت و اقتصاد و علوم طبیعی مانند نجوم و طب، آغاز به کار کرد و چند مرحله را پشت سر گذاشت.

دبیر کنگره بین‌‌المللی دکترین شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی عنوان کرد: مرحله مقدماتی کنگره از آبان 95 آغاز شد و در این مرحله دبیرخانه، شورای سیاست گذاری از علمای بزرگ قم و همچنین بزرگان دانشگاهی و شورای علمی مرکب از 15 نفر از فرهیختگان حوزه و شورای راهبردی با حضور شخصیت های حوزوی و دانشگاهی شکل گرفت.

وی با بیان این‌که پس از تهیه طرح نامه حدود 900 موضوع شناسایی و به عنوان منشور کنگره معرفی و فراخوان آغاز شد، ابراز کرد: در مرحله عملیاتی شدن کنگره، سفارش مقالات و کتب کنگره از ابتدای سال 96 شروع شد و در این مرحله در مجموع حدود هزار و 950 چکیده اثر حاصل شد که منتهی به دریافت هزار و 200 مقاله سفارشی و غیر سفارشی گردید.

دبیر کنگره بین‌‌المللی دکترین شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی خاطرنشان کرد: با ارزیابی های سخت گیرانه که هفت هزار مورد ارزیابی اجمالی و تفصیلی در این کنگره صورت گرفت، 400 مورد از مقالات پذیرفته شد و البته عدم پذیرش سایر مقالات نشان دهنده سخت گیری داوران کنگره است و نه به معنای ضعف مقالات.

حجت الاسلام رضایی با اشاره به اینکه تنوع زبانی یکی از ویژگی‌های این کنگره است، عنوان کرد: آثار رسیده به زبان‌های فارسی، عربی، انگلیسی و اردو از بیش از 20 ملیت است.

وی با اشاره اینکه منشور کنگره به چهار زبان و دو نرم افزار، گفت: با تشکیل بیش از 200 جلسه علمی و غیر علمی، اقدام به آماده سازی 79 اثر شد که برون دادهای کنگره در قالب 55 جلد کتاب رونمایی و منتشر شدند.

آغاز همایش با قرائت قرآن (8:40)

همایش با قرائت آیاتی از کلام الله مجید آغاز شد.

ورود آیت الله العظمی مکارم شیرازی (8:55)

استقرار هیئت رئیسه سوم کنگره (8:55)

دکتر موسی آیدین، مولوی حبیب الله حسام، دکتر حائل عبدالحفیظ داوود، حجت الاسلام دکتر واعظی، شیخ تیجان سیلا، آیت الله حائری، پروفسور مادلونگ

سخنرانی پروفسور ویلفرد مادلونگ اسلام‌شناس و شیعه‌شناس آلمانی (9:00)

ورود حضرت آیت الله سبحانی (9:15)

سخنرانی شیخ موسی کاشف الغطاء تولیت حوزه علمیه المهدیه عراق (9:20)

علت اصلی مشکلات امروز دنیا سوء‌استفاده از جایگاه دین است

تولیت حوزه علمیه المهدیه نجف گفت: مشکلاتی که در دنیا به وجود آمده به دلیل سوء استفاده از دین بوده است.

به گزارش ستاد خبری کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی، حجت‌الاسلام والمسلمین عباس کاشف‌الغطا صبح امروز در مراسم اختتامیه کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی که در سالن رسول اعظم مدرسه علمیه امام کاظم(ع) برگزار شد، با اشاره به جایگاه علمی و دینی نجف اشرف اظهار کرد: از این شهر است که علمای زیادی تربیت شده و آثار ارزشمندی برای ما باقی گذاشتند.

وی با تاکید بر اینکه نجف شهری دینی است که علم دینی را برای مهربانی و صلح به ارمغان آورده است، خاطرنشان کرد: دین پرورش پیدا کرد برای دوستی نه برای دشمنی و انسان کشی چون داعش‌.

این عالم با بیان اینکه مشکلاتی که در دنیا به وجود آمده به دلیل سوء استفاده از دین بوده است تصریح کرد: بسیاری از کشتارهای امروز دنیا به همین دلیل است اما به برکت فتواهای آیت‌الله سیستانی فتنه فرقه‌گری و طایفه گری در عراق از بین رفته است.

وی با تاکید بر اینکه علامه کاشف‌الغطا به دنبال وحدت و یکپارچگی مردم و دوری جستن از تفرقه و ارتباط مستمر آحاد مردم در تمام نقاط دنیا بوده است تصریح کرد: حوزه نجف همواره آماده دوری جستن از رویه تکفیر و پناه آوردن به علومی که در خدمت مسلمانان قرار داده می‌شود بوده است.

کاشف‌الغطا با بیان اینکه مدرسه نجف براساس ارائه درس‌های وحدت‌آفرین استوار شده است اظهار کرد: کار حوزه نجف پرداختن به مسائل فردی و شخصی نبوده ، خصوصا پس از سرنگونی رژیم سابق به آگاه سازی جامعه عراق و تمام فتواهای آیت‌الله سیستانی پرداخته است.

وی اضافه کرد: مراجع در عراق تلاش کردند تا تمام نیازمندی‌های شرعی مردم را ارائه دهند و همچنین به بررسی سایر ادیان و مکاتب الهی و غیر الهی هم بپردازند.

تولیت حوزه علمیه المهدیه نجف گفت: حوزه نجف بر فصل مشترک‌های بین سه آئین ابراهیمی به منظور برخورد با مکاتب الحادی تکیه کرده تا از این درگاه بتواند مساله هم‌زیستی را ثابت کند.

وی با تاکید بر اینکه رژیم سابق عراق همواره دشمنی خود را با حوزه‌های علمیه نشان داد اظهار کرد: شهرهای مقدس عراق تنها به عنوان زیارت‌گاه نباید مد نظر باشد بلکه باید جایگاه ارتباط بین مسلمانان و دیدار از حوزه‌های علمیه و بازدید از موسسات تحت پوشش باشد.

کاشف‌الغطاء با بیان اینکه میزان کتب خطی در نجف اشرف با وجود معدوم شدن بسیاری از آنها همچنان زیاد است، افزود: ما در این شرایط که بسیاری به دنبال معدوم سازی کتب بودند اقدام به احیا و حفظ کتب خطی کردیم.

وی گفت: موسسه کاشف‌الغطا در رساندن مطالب کتب خطی به پژوهشگران از طریق اینترنت فعالیت می‌کند و هر پژوهشگری می‌تواند از کتب خطی در این موسسه مطلع شود.

سخنرانی حجت الاسلام و المسلمین دکتر خسرو پناه ریاست مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه (9:35)

رئیس موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه با بیان اینکه امروز جهان اسلام به شدت نیازمند به تحول در علوم انسانی است گفت: حکما و علمای شیعه در تحول فلسفه اسلامی نقش بسیار مهمی داشتند و مکاتب مهمی را پایه‌گذاری کردند.

به گزارش ستاد خبری کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه در اختتامیه این کنگره که در مدرسه امام موسی کاظم(ع) برگزار شد اظهار کرد: فلسفه و منطق از علومی هستند که شیعه در پیدایش و گسترش آن نقش زیادی داشته است البته در میان عالمان اهل سنت نیز افرادی بودند که در توسعه فلسفه اسلامی نقش داشته‌اند.

وی با بیان اینکه طبق بررسی‌ها انجام شده تاسیس و توسعه فلسفه اسلامی به ۸ مرحله تقسیم می‌شود افزود: تاسیس فلسلفه اسلامی، پیوند فلسلفه با عرفان، پیوند فلسلفه با کلام، تاسیس حکمت یمانی، تاسیس حکمت متعالیه، ارتباط حکمت متعالیه با فلسفه غرب، تاسیس فلسفه‌های مضاف به امور و واقعیت‌ها و تاسیس فلسفه‌های مضاف به علوم از جمله این ۸ مرحله است.

رئیس موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه با بیان اینکه امروز جهان اسلام به شدت نیازمند به تحول در علوم انسانی است گفت: حکما و علمای شیعه در تحول فلسفه اسلامی نقش بسیار مهمی داشتند و مکاتب مهمی را پایه‌گذاری کردند.

سخنرانی شیخ اسماعیل خلیق سرپرست حوزه علمیه پاریس (9:50)

سخنرانی سید ادریس الهانی متفکر اسلامی مراکش (9:10)

شیعه نقش ویژه‌ای در پیدایش علوم اسلامی داشته است

یکی از متفکران اسلامی مراکش گفت: شیعیان نقش بزرگی در پیدایش علوم اسلامی داشته‌اند.

به گزارش ستاد خبری کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی، سیدادریس الهانی صبح امروز در مراسم اختتامیه این کنگره که در سالن رسول اعظم مدرسه علمیه امام کاظم(ع) برگزار شد، گفت: شیعیان در تاریخ اسلام مورد ظلم دیگران واقع شدند و دیدیم در زمان فاطمی‌ها چطور مورد بغض دیگران بودند.

با اشاره به نقش شیعیان در پیدایش علوم اسلامی گفت: بسیاری از علمای مذاهب دیگر از علوم شیعی اسلامی برای پیشرفت علوم خود استفاده کردند.

این متفکر مراکشی با اشاره به ظلم‌هایی که علیه شیعیان انجام شده است خاطرنشان کرد: بسیاری تلاش کردند که نقش بزرگ شیعیان در پیدایش علوم اسلامی را انکار کرده یا از بین ببرند.

وی با بیان اینکه یکی از نویسنده‌های مصری در مورد سیدجمال‌الدین اسدآبادی نوشته که شیعه ایرانی نبوده است گفت: من به وی تاکید کردم که این مساله علمی نیست بلکه نمی‌خواهید افتخاری که وجود دارد به شیعیان نسبت داده شود.

الهانی با تاکید بر اینکه شیعیان نقش بزرگی در پیدایش علوم اسلامی داشته‌اند تصریح کرد: برخی متفکران به دنبال این هستند که فکر شیعه را مسخره کرده و آنها را ساده جلوه دهند و سلامت فکر شیعه را زیر سوال ببرند.

پایان بخش اول برنامه و اعلام تنفس (9:25)

سخنرانی حضرت آیت الله سبحانی (11:00)

خدمات شیعه آنچنان که باید به جهانیان معرفی نشده است

حضرت آیت الله سبحانی: شیعه و سنی هر دو نسبت به علوم اسلامی خدمات ارزنده‌ای انجام داده‌اند اما خدمات شیعه آنچنان که باید روشن نشده است.

به گزارش ستاد خبری کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی، آیت‌الله جعفر سبحانی صبح امروز در مراسم اختتامیه کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی که در سالن رسول اعظم مدرسه علمیه امام کاظم(ع) برگزار شد، با بیان اینکه ملت‌های زنده همیشه خود را معرفی می‌کنند اظهار کرد: ملت‌های زنده در انتظار این نمی‌نشینند که دیگران آنها را معرفی کنند؛ اگر بنشینیم و خود را معرفی نکنیم در حق خود ستم کرده‌ایم.

وی با تاکید بر اینکه پنهان‌ماندن خدمات شیعه جای شک ندارد گفت: شیعه و سنی هر دو نسبت به علوم اسلامی خدمات ارزنده‌ای انجام داده‌اند اما خدمات شیعه آنچنان که باید روشن نشده است.

این مرجع تقلید با تاکید بر اینکه پنهان ماندن خدمات شیعه اختصاص به عصر حاضر ندارد تصریح کرد: متفکران شیعی بسیاری در طول تاریخ بر این مساله اذعان کرده‌اند که نتوانستیم شیعه و خدمات آن را را به درستی معرفی کنیم.

وی با اشاره به اینکه یکی از بخش‌های فقه، «علم خلاف» است گفت: نخستین کسی که اختلافات بین علما را به صورت فقه مقارن نوشته است مرحوم شیخ مفید است.

آیت‌الله سبحانی با تاکید بر اینکه تضارب آرا می‌تواند حقیقت را روشن‌تر کند اظهار کرد: مرحوم آیت‌الله بروجردی نخستین کسی است که «علم خلاف» را به زحمت پیدا کرد و توانست چاپ کند؛ اگر ما بخواهیم تقریب فقهی را انجام دهیم بهترین کتاب تذکرةالفقه مرحوم علامه حلی است.

وی گفت: ما باید خود را به درستی معرفی کنیم تا بدانیم که همگی در کنار هم توانستیم دوشادوش خدمت‌گذار باشیم.

این مرجع تقلید با اشاره به تفاوت‌های آیات‌الاحکام شیعه و اهل سنت تصریح کرد: فقه مقارن و موسوعه‌های فقهیه توسط علما و مراجع تقلید در حال تدوین است که می‌تواند بسیار ارزشمند باشد.

پخش تیزر کنگره (11:30)

استقرار هیئت رئیسه چهارم با دبیری دکتر محمدعلی رضایی اصفهانی (11:35)

سخنرانی معالی دکتر احمد خلیفه از سنگال (11:40)

سخنرانی شیخ علی مصری از سوریه (11:50)

عزت و جایگاه بالای ایرانی‌ها در جهان به دلیل توجه به جهاد است

به گزارش ستاد خبری کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی، شیخ علی مصری ظهر امروز در مراسم اختتامیه کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی که در سالن رسول اعظم مدرسه علمیه امام کاظم(ع) برگزار شد، با بیان اینکه قرآن و سنت برای این است که مردم زندگی خوبی داشته باشند اظهار کرد: از زمان شیخ طوسی تا دوره امام خمینی که حدود هزار سال را شامل می‌شود با وجود این همه کتاب‌های دینی خوب، چرا همه کشورهای مسلمانان مستعمره و ذلیل بودند.

وی با بیان اینکه امام علی می‌فرماید جهاد دری از درهای بهشت است خاطرنشان کرد: هرچه که امروز در امت ما از خیر وجود دارد بخاطر فعالیت علما است اما چرا تمام امت اسلامی استعمارزده ماند و مردمش ذلیل زندگی کردند و اکثر علمای ما نیز از مردم دور بودند.

این پژوهشگر سوری گفت: عزت و جایگاه بالای ایرانی‌ها به دلیل جهاد است و هرچه که ایرانی‌ها به دست آورده‌اند در پرتو همین جهاد بوده است.

سخنرانی آیت الله مدرسی یزدی (11:55)

لزوم تقویت وحدت میان مسلمانان

عضو شورای نگهبان گفت: دشمنان در حال حاضر می‌خواهند در میان مسلمانان تفرقه ایجاد کنند ولی برگزاری این‌گونه کنگره‌ها تاثیر زیادی در حفظ و تقویت وحدت خواهد داشت.

به گزارش ستاد خبری کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی، آیت‌الله محمدعلی مدرسی یزدی در اختتامیه این کنگره که در سالن پیامبر اعظم (ص) مدرسه امام موسی کاظم(ع) برگزار شد اظهار کرد: سخنان خوب بسیار زیادی در خصوص نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی در این کنگره بیان شد و بدون تردید این کنگره آثار و برکات زیادی خواهد داشت.

وی افزود: مسائل مختلف فقهی که به صورت مجزا در سطح مقاله و کتاب برای این کنگره ارسال و نگاشته شده است، اگر جمع‌آوری شود، تبدیل به یک منبع غنی از فقه مقارن می‌شود.

عضو شورای نگهبان خاطرنشان کرد: خدمتی که حضرت آیت‌الله مکارم شیرازی با برگزاری این گنگره به جهان اسلام و اهل بیت(ع) کرد، بسیار بزرگ است چراکه دشمنان در حال حاضر می‌خواهند در میان مسلمانان تفرقه ایجاد کنند ولی برگزاری این‌گونه کنگره‌ها تاثیر زیادی در حفظ و تقویت وحدت خواهد داشت.

وی گفت: پیش از برگزاری این کنگره بسیاری از بزرگان مذاهب مختلف در خصوص آثار و خدمات شیعیان به علوم اسلامی آگاهی نداشتند اما این کنگره موحب شد که آثار و خدمات شیعیان به علوم اسلامی معرفی شود.

آیت‌الله مدرسی بیان کرد: امیدواریم برگزاری این کنگره موجب تقویت بیش از پیش وحدت مسلمانان شود و دشمنان در رسیدن به اهداف خود مأیوس شوند.

ارائه گزارش کمیسیون قرآن و حدیث توسط حجت الاسلام و المسلمین علوی مهر (12:00)

طی دهه‌های اخیر معادل هفت قرن در حوزه تفسیر و علوم قرآن پیشرفت کرده‌ایم

رئیس کمیسیون قرآن کنگره نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی گفت: طی نزدیک به نیم قرن بعد از انقلاب اسلامی به اندازه هفت قرن گذشته در حوزه تفسیر و علوم قرآن کریم کارهای مختلفی انجام شده است.

 به گزارش ستاد خبری کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی، حجت‌الاسلام والمسلمین حسین علوی‌مهر در اختتامیه کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی در سالن پیامبر اعظم(ص) مدرسه علمیه امام کاظم(ع) با اشاره به اینکه 110 مقاله فراخوانی و سفارشی به این کمیسیون قرآن رسیده است، اظهار کرد: در مجموع 15 مقاله پذیرفته شده که در مجموعه‌ای به چاپ رسیده و در مورد نقش علمای شیعه در حوزه‌های مختلف از جمله فقه قرآن در این مقالات مباحث مختلف مطرح شده است.

وی از حضرت علی(ع) به‌عنوان نخستین مفسر قرآن کریم یاد کرد و افزود: ابن عباس نیز تمام تفسیر و علوم خود را وام‌دار حضرت علی(ع) می‌داند و نخستین اعراب‌گذاری و نقطه‌گذاری قرآن کریم نیز توسط شیعیان ائمه اطهار(ع) انجام شده است.

رئیس کمیسیون قرآن کنگره نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی با تاکید بر اینکه نخستین تفسیر در قرن دوم از فرزند امام سجاد(ع) به دست آمده است، تصریح کرد: نخستین دانشمند علوم قرآنی و متبحر در حوزه دانش مفردات، قرائات و دانش‌های وابسته از شادگران امام باقر(ع) و امام صادق(ع) است.

وی ادامه داد: نخستین تفسیر آیات مربوط به اهل‌بیت(ع) توسط احمد بن اسفراینی و گسترده‌ترین کار تفسیر با محوریت روایی توسط اهل‌سنت تهیه شده است اما شیعه نیز چندین تفسیر تاثیرگذار و جامع را ارائه کرده است.

علوی‌مهر خاطرنشان کرد: نخستین تفسیر فارسی توسط ابوالفتوح راضی عرفانی، تفسیر فلسفه‌ای توسط سید حیدر آملی، گسترده‌ترین تفسیر قرآن به قران توسط علامه طباطبایی با عنوان المیزان، نخستین تفسیر موضوعی شیعه توسط جعفر سبحانی و گسترده‌ترین کار علوم قرآنی توسط آیت‌الله معرفت نوشته شده است.

وی تصریح کرد: طی نزدیک به نیم قرن بعد از انقلاب اسلامی به اندازه هفت قرن گذشته در حوزه تفسیر و علوم قرآن کریم کارهای مختلفی انجام شده است که مراکز و سایر مجموعه‌ها باید این دستاورد را تبیین کنند.

ارائه گزارش کمیسیون اخلاق تربیت و عرفان توسط حجت الاسلام و المسلمین دکتر گرجیان (12:05)

حضرت علی(ع) در پیدایش علوم اسلامی نقش کم نظیری داشتند

رئیس کمیسیون اخلاق، تربیت و عرفان کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی با تاکید بر اینکه امام علی(ع) در پیدایش علوم اسلامی نقش کم‌نظیری داشتند، گفت: با تلاش‌های اهل‌بیت(ع) تاثیر آموزه‌های شیعی در عرفان نظری در پیدایش و گسترش اخلاق و تربیت بسیار قابل توجه بوده است.

به گزارش ستاد خبری کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدمهدی گرجیان ظهر امروز در اختتامیه کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی در سالن پیامبر اعظم(ص) مدرسه علمیه امام کاظم(ع) ضمن تقدیر از ابتکار علمی و عملی آیت‌الله مکارم شیرازی در راستای برگزاری این کنگره اظهار کرد: کادر اجرایی کنگره تلاش‌های بسیاری برای افزایش کیفیت آثار دریافتی انجام داده‌اند.

وی با بیان اینکه بیش از 100 مقاله در کمیسیون تخصصی اخلاق و تربیت مورد بررسی قرار گرفته است، اضافه کرد: مباحث اخلاقی و تربیتی به صورت دقیق بررسی شده است تا بتوانیم مقالات منتخب را با ارزیابی‌های سخت‌گیرانه معرفی کنیم.

رئیس کمیسیون اخلاق، تربیت و عرفان کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی خاطرنشان کرد: تحلیل و بررسی مکتب نجف و نقش ائمه اطهار(ع) در پیدایش و گسترش علوم اسلامی با تاکید بر آموزه‌های حضرت علی(ع) در این کمیته مورد بررسی قرار گرفته است.

وی با تاکید بر اینکه امام علی(ع) در پیدایش علوم اسلامی نقش کم‌نظیری داشتند، تصریح کرد: با تلاش‌های اهل‌بیت(ع) تاثیر آموزه‌های شیعی در عرفان نظری در پیدایش و گسترش اخلاق و تربیت بسیار قابل توجه بوده است.

گرجیان با اشاره به اینکه نقش علمای شیعه در اخلاق سیاسی و خانواده در این کمیسیون مورد بررسی قرار گرفته است، عنوان کرد: نقش عالمان شیعه در پیدایش و گسترش فلسفه اخلاق یکی دیگر از موضوع‌هایی است که تاکنون نسبت به آن توجه لازم را نداشته‌ایم.

ارائه گزارش کمیسیون کلام و علوم عقلی توسط حجت الاسلام و المسلمین جبرئیلی (12:10)

خدمات شیعیان در زمینه علم کلام

رئیس کمیسیون کلام کنگره بین المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی گفت: در قرن‌های اخیر فعالیت‌های زیادی در زمینه کلام توسط علما و بزرگان شیعه انجام شده است و افراد بسیار زیادی نیز در زمینه کلام تربیت شده‌اند.

به گزارش ستاد خبری کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدصفر جبرئیلی در اختتامیه این کنگره که در سالن پیامبر اعظم (ص) مدرسه امام موسی کاظم(ع) برگزار شد اظهار کرد: در سال‌های اخیر روایات نبوی در چند جلد کتاب چاپ و منتشر شد که کتاب‌های بسیار ارزشمندی است.

وی افزود: در قرن چهارم، عالمان شیعی در سه بعد کلام، فلسفه و حدیث فعالیت‌های جدی داشتند و در این زمینه‌ کارهای زیادی انجام داده‌اند.

رئیس کمیسیون کلام کنگره بین المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی خاطرنشان کرد: در قرن‌های اخیر فعالیت‌های زیادی در زمینه کلام توسط علما و بزرگان شیعه انجام شده است و افراد بسیار زیادی نیز در زمینه کلام تربیت شده‌اند.

وی ادامه داد: فعالیت‌ها و اقداماتی که توسط شیعیان در زمینه کلام انجام شد، موجب تغییر نگاه برخی از علمای اهل سنت مصر نسبت به خدمات شیعیان به علوم اسلامی شد.

حجت‌الاسلام جبرئیلی گفت: ما در کمیسیون کلام سعی کردیم در ۱۴ مقاله یک دور کلام شیعه را بررسی کنیم؛ همچنین امیدواریم این کنگره بتواند تاثیرات زیادی در معرفی نقش شیعیان در پیدایش و گسترش علوم اسلامی داشته باشد.

ارائه گزارش کمیسیون علوم انسانی و علوم طبیعی توسط حجت الاسلام و المسلمین جزایری (12:15)

دبیرخانه بین المللی نقش شیعه در رشد علوم تشکیل شود

دبیر کمیسیون علوم انسانی، علوم طبیعی کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی بر لزوم تشکیل دبیرخانه بین المللی نقش شیعه در رشد علوم تاکید کرد.

به گزارش ستاد خبری کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی، حجت‌الاسلام والمسلمین سیدحمید جزایری ظهر امروز در مراسم اختتامیه کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی که در سالن رسول اعظم مدرسه علمیه امام کاظم(ع) برگزار شد، با اشاره به مطالب ارائه شده در کمیسیون علوم انسانی، علوم طبیعی اظهار کرد: نوآوری‌های دانشمندان شیعی در علوم انسانی بسیار فراوان است که طرح ابعاد اخلاقی علوم سیاسی توسط خواجه نصیر، تحلیل نهادها و طبقات و گروه‌های اجتماعی از منظر کاربردی توسط میرفندرسکی و نظریه ریاست فاضله در فلسفه سیاسی، تبیین نظام‌مند اقتصاد اسلامی و ارائه عملی نظریه بانکداری بدون ربا توسط شهید صدر از آن جمله است.

وی با تاکید بر اینکه علوم انسانی به تدریج از گزاره‌های اخلاقی فاصله گرفته و به نوعی عامل اقتدار در جامعه است تصریح کرد: منابع غنی چون قرآن، سنت نبوی و روایات در اختیار ما است که لازم است نهضت بازسازی این علوم در بعد مبانی، منابع، اهداف، رویکردها و روش‌ها انجام پذیرد.

دبیر کمیسیون علوم انسانی، علوم طبیعی کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی با بیان اینکه نظریه ابتنای علوم انسانی بر قرآن و سنت امری لازم است و باید در این زمینه قدم جدی برداشته شود گفت: با وجود اینکه این کنگره خدمات بسیار زیادی ارائه کرد اما کارهای نکرده به مراتب بیش از کارهای انجام شده است و امیدواریم دبیرخانه بین المللی نقش شیعه در رشد علوم تشکیل شود.

ارائه گزارش کمیسیون فقه و اصول توسط حجت الاسلام و المسلمین داوودی (12:20)

چاپ ۴ کتاب توسط کمیسیون فقه و اصول

رئیس کمیسیون فقه و اصول کنگره بین المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی گفت: کمیسیون فقه و اصول با تولید ۴ جلد کتاب از کمیته‌های فعال این کنگره بود که ۳۵ مقاله برگزیده داشت.

به گزارش ستاد خبری کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی، حجت‌الاسلام والمسلمین داوودی در اختتامیه این کنگره که در سالن پیامبر اعظم(ص) مدرسه امام موسی کاظم(ع) برگزار شد اظهار کرد: کمیسیون فقه و اصول با تولید ۴ جلد کتاب از کمیسیون‌های فعال این کنگره بود که ۳۵ مقاله برگزیده داشت.

وی با بیان اینکه مقالات برگزیده این کمیسیون در ۳ جلد منتشر شد افزود: تببین نقش امامان اهل بیت(ع) و عالمان شیعه در گسترش دانش علم اصول، فلسفه فقه و اصول فقه شیعه، پیشتازی عالمان شیعه در فقه و اصول، تلاش‌ها شیعیان در تدوین فقه مقارن و نقش انقلاب اسلامی در گسترش فقه و اصول از جمله مقالات برگزیده این کمیسیون بود.

رئیس کمیسیون فقه و اصول کنگره بین المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی خاطرنشان کرد: در این کمیسیون یک مقاله ارزشمند از آیت‌الله سبحانی و دو مقاله ارزشمند دیگر از آیت‌الله مکارم شیرازی دریافت کردیم که این مقالات نیز چاپ شده است.

وی با بیان اینکه در کمیسیون فقه و اصول به بررسی ۵ مقاله پرداخته شد گفت: مقاله نقش اهل‌بیت (ع) در پایه‌گذاری و گسترش علم اصول، تاثیرگذاری فقه شیعه بر مذاهب فقهی اهل سنت، تاثیر روش‌شناسی اجتهاد شیعه بر نظام حقوقی و دو مقاله در مورد مسائل مستحدثه در این کمیسیون مورد بررسی قرار گرفت.

ارائه گزارش کمیسیون بانوان سرکار خانم دکتر فقیهی مقدس (12:30)

29 مقاله برگزیده از کمیسیون بانوان به چاپ رسیده است

رئیس کمیسیون بانوان کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی گفت: از میان 109 مقاله ارائه شده به کمیته بانوان، 29 مقاله برگزیده به چاپ رسید و هفت مقاله نیز در این کمیسیون مورد بررسی قرار گرفت.

به گزارش ستاد خبری کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی، نفیسه فقیهی پیش از ظهر امروز در مراسم اختتامیه کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی در سالن پیامبر اعظم(ص) مدرسه علمیه امام کاظم(ع) اظهار کرد: تبیین جایگاه علمی حضرت زهرا(س)، بررسی نقش بانوان خاندان اهل‌بیت(ع) در گسترش علوم اسلامی، تبیین نقش بانوان شیعه قرن سیزدهم و بررسی حوزه‌های فعالیت بانوان اندیشمند شیعه از جمله مباحثی بود که در کمیته بانوان این کنگره مورد بررسی قرار گرفت.

وی از حضور بانوان برجسته جهان اسلام در این کمیسیون و ارائه مقالات مختلف توسط آن‌ها یاد کرد و افزود: از میان 109 مقاله ارائه شده به کمیته بانوان، 29 مقاله برگزیده به چاپ رسید و هفت مقاله نیز در این کمیسیون مورد بررسی قرار گرفت.

رئیس کمیسیون بانوان کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی خاطرنشان کرد: نقش علمی زنان شیعه، نقش حضرت زهرا(س) در پیدایش تمدن اسلامی، نقش اصحاب امیرالمومنین(ع) در توسعه علوم اسلامی و تاثیر حضور حضرت معصومه(س) در شهر مقدس قم از جمله مقالات برگزیده این کمیسیون است.

وی ادامه داد: در دو نشست این کمیسیون ترویج محورهای مهم نقش حضرت زهرا(س) در پیدایش و گسترش علوم اسلامی از جمله نظریات ایشان در حوزه‌های مختلف، نقش ایشان در فقه و فلسفه، احکام، علم کلام، علوم قرآن کریم و تمدن‌سازی اسلامی مورد تاکید قرار گرفت.

تجلیل از مقالات برتر (12:40)

با حضور آیت‌الله مکارم شیرازی صورت گرفت

تقدیر از صاحبان مقالات برتر در کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی

صاحبان مقالات برتر در کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی با حضور آیت‌الله مکارم شیرازی تقدیر شدند.

به گزارش ستاد خبری کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی، صاحبان مقالات برتر در کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی با حضور آیت‌الله مکارم شیرازی تقدیر شدند.

هزار و 950 چکیده و هزار و 200 مقاله به دبیرخانه این کنگره ارسال شده که پس از بررسی و ارزیابی‌های هیات داوران 400 مقاله پذیرفته شده است و در نتیجه آن 55 جلد کتاب منتشر خواهد شد.

حسن رمضانی، محمد عشایری منفرد، یوسف مجمل احمد الحاضری از یمن، محسن الویری، محمدکاظم رحمان ستایش، احمدرضا یزدانی مقدم، رئیس اعظم شاهد، سیدعیسی مسترحمی، عبدالله محمدی، مسعود امامی، خالد الولید از اندونزی، علی اکبر بابایی، علی حسین‌زاده خضرآبادی، خالد الغفوری الحسنی از لبنان، سیدحسین علوی، سیدعلی کاظم از انگلستان، زهرا فخر روحانی، پوران میرزایی از جمله صاحبان مقالات برتر این کنگره هستند که با حضور آیت‌الله مکارم شیرازی از آنها تقدیر شد.

تلاوت آیاتی چند از کلام الله مجید در پایان برنامه (12:45)