چاپ مجدد کتاب «قرآن و تربیت» (6 جلدی)

دوره 6 جلدی تفسیر موضوعی میان رشته‌ای قرآن و علوم با عنوان «قرآن و تربیت»، به قلم دکتر محمدعلی رضایی اصفهانی تجدید چاپ گردید.

مركز پخش اصلی:

قم: انتشارات پژوهش‌های تفسیر و علوم قرآن: قم، خیابان سمیه، خیابان شهید رجایی، كوچه 4، پلاك 77.

تلفن، پیام‌گیر و نمابر: 37734094 ـــ  025، www.quransc.com

نشست علمی رونمایی، معرفی و نقد کتاب «تورات، انجیل، قرآن ؛ سه کتاب ، دو شهر و یک قرآن» با حضور آقای پروفسور آنتونی وِسِلز مولف کتاب

ناقدان محترم حجج اسلام: دکتر رضایی اصفهانی، دکتر ارزانی مدیر انجمن علمی ترجمه و زبان های خارجی حوزه و دکتر برنجکار

 

اختتامیه کنگره نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی در مشهد مقدس

یکشنبه 23 اردیبهشت ماه 1397 اختتامیه کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی در مشهد با بیش از 330 مهمان داخلی و خارجی برگزار شد. این کنگره با محوریت جایگاه امام رضا (ع) در حالی برگزار شد که علاوه بر مهمانان و نخبگان داخلی، میزبان 130 مهمان خارجی از 50 کشور جهان بود. موضوعات این کنگره، مرجعیت علمی اهل بیت(ع) از جمله شامل نقش اهل بیت(ع) در پیدایش و گسترش علوم و نقش دانشمندان شیعه در پیدایش علوم، گسترش علوم، شکوفایی تمدن اسلامی، تعامل علمی دانشمندان شیعه با مذاهب اسلامی و ادیان بود. این کنگره در تالار قدس کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی برگزار گردید.

پیام تصویری آیت الله العظمی مکارم شیرازی ـ دامت برکاته

آیت‌الله مکارم‌ شیرازی در این پیام تصویری اظهار داشت: پس از مطالعات بسیار زیاد به نقش علمای شیعه در اسلام رسیدیم و نیاز بود که به این نقش بسیار پرداخته شود، چیزی که علمای اهل سنت و حتی برخی از علمای شیعی از آن اطلاعی نداشتند.

وی افزود: در جهت معرفی نقش شیعه و ائمه اطهار(ع) در معرفی، رشد و پیدایش اسلام جلسات پژوهشی و تخصصی را با حضور بیش از 500 عالم و استاد حوزوی داشتیم و در این مسیر امام رضا(ع) در میان چهارده معصوم(ع) نقش ویژه‌تر و پررنگ‌تری را ایفا کردند.

مرجع عالیقدر جهان تشیع با بیان اینکه مناظرات امام رضا(ع) بسیار تخصصی و کامل بود خاطرنشان کرد: در جهت معرفی این راهبرد‌ها به مسئولان آستان قدس رضوی و حوزه علمیه خراسان توصیه می‌کنم که به معرفی نقش امام رضا(ع) در طب اسلامی، ولایت‌پذیری و دیگر علوم کاربردی بپردازند و در این مسیر از تجربه محققان، دانشمندان، نخبگان و پژوهشگران دینی حداکثر بهره را داشته باشند.

 

سخنان حجت الاسلام والمسلمین سید ابراهیم رئیسی

حجت الاسلام والمسلمین رئیسی:آستان قدس رضوی آماده هرگونه همکاری در زمینه گسترش علوم اسلامی است

تردیدی در پیدایش تمدن اسلام به پیامبر اکرم(ص)، حضرت علی(ع) و فرزندان گرامیشان نبوده و نیست و ائمه اطهار(ع) در مسیر معرفی و گسترش اسلام ناب محمدی(ص) تلاش بسیار کردند.

تولیت آستان قدس رضوی گفت: آستان قدس رضوی با تمامی امکانات خود در جهت گسترش علوم اسلامی و تمدن نوین اسلامی همکاری و همراهی لازم را دارد و زمینه‌های ارزشمند و مورد نیاز عالمان، نخبگان، دانشمندان و پژوهشگران این حوزه را آماده می‌کند.
 
به گزارش ستاد خبری کنگره بین المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی، حجت‌الاسلام والمسلمین سیدابراهیم رئیسی ظهر امروز در آئین اختتامیه کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی اظهار کرد: تردیدی در پیدایش تمدن اسلام به پیامبر اکرم(ص)، حضرت علی(ع) و فرزندان گرامیشان نبوده و نیست و ائمه اطهار(ع) در مسیر معرفی و گسترش اسلام ناب محمدی(ص) تلاش بسیار کردند.
 
وی افزود: در تبیین علوم اسلامی بیشترین را امام محمدباقر(ع) و امام جعفرصادق(ع) داشتند و علت آن شرایط سخت آن دوران بود و از علما و شخصیت‌های بزرگ و تاثیرگذار در این مسیر می‌توان از شیخ طوسی، شیخ مفید، علامه حلی و غیره نام برد.
 
تولیت آستان قدس رضوی با بیان اینکه در باب علوم قرآنی، علم حدیث، موضوع فقه و پرداختن به علوم اسلامی تلاش‌های بسیاری صورت پذیرفته است و امروز فقه به خوبی حکومت می‌کند و به سوالات و شبهه‌های بسیار به خوبی پاسخ می‌دهد، خاطرنشان کرد: با وجود آن که گام‌های بسیار ارزشمندی در حوزه فقه و علوم اسلامی برداشته شده اما این اقدامات کافی نیست و جای تلاش و کوشش بسیار دارد و امروزه مباحث جدید فقهی باید در برنامه کاری علما و روحانیون باشد.
 
رئیسی تصریح کرد: آغاز تمدن رضوی امام رضا(ع) در ترسیم حصن توحید بود و شرط حفظ آن ولایت‌مداری الهی بوده است و دوره تمدنی‌ که در منطقه خراسان به‌ نام امام رضا(ع) ایجاد شد برای هیچ کدام از امامان معصوم(ع) ایجاد نشد و 318 شاگرد امام رضا(ع) مولف عناوین کتاب‌های ارزشمندی بودند که امروز به عنوان گنجینه‌های علوم اسلامی بوده است، کتبی که به بیش از 500 هزار سوال و شک و شبهه پاسخ داده‌اند.
 
وی تاکید کرد: اگر نقش هر یک از شاگردان امام رضا(ع) به خوبی تبیین شود به تاثیرپذیری آن‌ها در پیوست هجرت الهی امام رضا(ع) از مدینه تا مرو پی خواهیم برد و ما در تمامی علوم برگرفته‌هایمان را مدیون علم امام رضا(ع) هستیم.
 
تولیت آستان قدس رضوی با اشاره به اینکه نقش امام رضا(ع) در سه ساحت علمی، فرهنگی و تمدنی کاملاً مشهود است، بیان کرد: صبوری و شکیبایی امام رضا(ع) در شنیدن در استماع، قابل توجه است و علمای ما هم باید از این صبوری و شکیبایی برخوردار باشند و درباره شخصیت فرهنگی امام رضا(ع) و جاذبه‌ای هم که ایشان در عالم اسلام ایجاد کردند باید بیش از پیش پرداخته شود.
 
رئیسی گفت: فرزندان امام رضا(ع) (امام جواد(ع)، امام هادی(ع)، امام حسن عسکری(ع) و امام زمان(عج) به عنوان ابن الرضا(ع) ادامه دهنده راه عالم آل محمد(ص) در معرفی و ترویج سفره پربرکت فرهنگ رضوی داشتند و وظیفه علما هم همین است.
 
وی با بیان اینکه مستکبران نمی‌خواهند که اسلام ناب محمدی(ص) پیشرفت کند، افزود: مزدوران عالم بنایشان آن است که مسلمانان عقب نگه‌ داشته شوند و پیشتازی نداشته باشند و حاکمان مزدور غربی با حمایت رژیم صهیونیستی در این امر هزینه‌های بسیار کردند، اما در سوی مقابل مقام معظم رهبری بر گسترش علوم اسلامی در ایران و دیگر کشورها تاکید فرمودند و باید به فرموده ایشان تمدن نوین اسلامی توسط علما ترویج یابد.
 
تولیت آستان قدس رضوی گفت: آستان قدس رضوی با تمامی امکانات خود در جهت گسترش علوم اسلامی و تمدن نوین اسلامی همکاری و همراهی لازم را خواهند داشت و زمینه‌های ارزشمند و مورد نیاز عالمان، نخبگان، دانشمندان و پژوهشگران این حوزه را آماده خواهد کرد.

 

گزارش دبیر کنگره حجت الاسلام والمسلمین دکتر محمدعلی رضایی اصفهانی

دبیر کنگره بین‌المللی «نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی» بیان کرد: در فرایند برگزاری این کنگره ۷۲ اثر آماده شده است که شامل ۵۵ جلد کتاب،‌ ۴ خبرنامه، منشور کنگره به ۴ زبان، دو نرم‌افزار و هفت مجله تخصصی می شود.

حجت الاسلام محمدعلی رضایی اصفهانی، دبیر اجرایی کنگره بین‌‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی در آیین اختتامیه این برنامه که با حضور 120 نفر از اندیشمندان ایرانی و غیرانی در تالار قدس حرم رضوی برگزار شد، بیان کرد: 120 نفر جمع حاضردر برنامه  از 50 کشور از قاره های آسیا، آفریقا، اروپا و آمریکا می باشند که برخی از آن ها از سایر مذاهب مانند اهل سنت، زیدیه، اسماعیلیه و نیز شیعه پژوهان غیر مسلمان هستند.

وی افزود: این کنگره با هدف اثبات مرجعیت علمی اهل بیت(ع) در جهان اسلام و تبیین نقش ایشان و پیروانشان در پیدایش و گسترش علوم اسلامی و همچنین تبیین نقش علمای شیعه در شکوفایی تمدن علوم اسلامی به امر آیت الله مکارم شیرازی از حدود دو سال قبل آغاز به کار کرد.

حجت الاسلام رضایی مطرح کرد: کنگره بین‌‌المللی «دکترین شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی» در 10 حوزه دانشی یعنی حوزه های قرآن، حدیث، فقه و اصول، کلام و عقاید، علوم ازلی، علوم عقلی، اخلاق و تربیت و عرفان، تاریخ و جغرافیا، علوم انسانی مانند سیاست، مدیریت و اقتصاد و علوم طبیعی مانند نجوم و طب، آغاز به کار کرد و چند مرحله را پشت سر گذاشت.

دبیر کنگره بین‌‌المللی دکترین شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی عنوان کرد: مرحله مقدماتی کنگره از آبان 95 آغاز شد و در این مرحله دبیرخانه، شورای سیاست گذاری از علمای بزرگ قم و همچنین بزرگان دانشگاهی و شورای علمی مرکب از 15 نفر از فرهیختگان حوزه و شورای راهبردی با حضور شخصیت های حوزوی و دانشگاهی شکل گرفت.

وی با بیان این‌که پس از تهیه طرح نامه حدود 900 موضوع شناسایی و به عنوان منشور کنگره معرفی و فراخوان آغاز شد، ابراز کرد: در مرحله عملیاتی شدن کنگره، سفارش مقالات و کتب کنگره از ابتدای سال 96 شروع شد و در این مرحله در مجموع حدود هزار و 950 چکیده اثر حاصل شد که منتهی به دریافت هزار و 200 مقاله سفارشی و غیر سفارشی گردید.

دبیر کنگره بین‌‌المللی دکترین شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی خاطرنشان کرد: با ارزیابی های سخت گیرانه که هفت هزار مورد ارزیابی اجمالی و تفصیلی در این کنگره صورت گرفت، 400 مورد از مقالات پذیرفته شد و البته عدم پذیرش سایر مقالات نشان دهنده سخت گیری داوران کنگره است و نه به معنای ضعف مقالات.

حجت الاسلام رضایی با اشاره به اینکه تنوع زبانی یکی از ویژگی‌های این کنگره است، عنوان کرد: آثار رسیده به زبان‌های فارسی، عربی، انگلیسی و اردو از بیش از 20 ملیت است.

وی با اشاره اینکه منشور کنگره به چهار زبان و دو نرم افزار، گفت: با تشکیل بیش از 200 جلسه علمی و غیر علمی، اقدام به آماده سازی 79 اثر شد که برون دادهای کنگره در قالب 55 جلد کتاب رونمایی و منتشر شدند.

کتاب «پاسخ به شبهات قرآن: نقد دکتر سها» که توسط «دکتر محمد علی رضایی‌ اصفهانی» و با تنظیم و نظارت نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها نوشته شده و توسط دفتر نشر معارف‏ (وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها) در شهر قم، در سال ۱۳۹7 شمسی، در ‏ ۱۸۴ صفحه، در سلسله کتاب‌های پرسش‌ها و پاسخ‌های دانشجویی (شماره 67) چاپ و منتشر شده است.

این کتاب که تلخیصی از کتاب «بررسی مبانی کتاب نقد قرآن» می‌‌باشد که در سال 1395 توسط مرکز پژوهش‌های قرآن کریم المهدی به چاپ رسیده بود.

مهم‌ترین مطالب این کتاب به شرح ذیل می‌باشد:

فصل اول: کلیات

ـ پیشنه شبهات قرآنی

ـ تفاوت «شبهه و پرسش»

ـ آشنایی با پیشینه نقد قرآن

ـ نقد قرآن و تفاسر کهن

ـ دکتر سها و اسلام وهابی‌ها

ـ مسلمان یا غیرمسلمان بودن نویسنده نقد قرآن دکتر سها

فصل دوم: پیامبر(ص) و قرآن در نقد قرآن

ـ انتساب آیات به پیامبر

ـ همسر داری پیامبر

ـ قرآن و انتساب به خدا

ـ قرآن و محیط زدگی

ـ قرآن و ادبیات عرب

تحدی قرآن و شعر حافظ!

ـ تکرار در قرآن

ـ بی‌نظمی در قرآن

فصل سوم: قرآن و علم

ـ ارزش علوم تجربی

ـ بی‌خردی کافران یا دانشمندان!

ـ قرآن و علوم تجربی

ـ قرآن و آفرینش انسان

ـ قرآن و آفرینش زمین و آسمان

ـ قرآن و نیروی جاذبه

ـ قرآن و فرضیه تکامل داروین

ـ قرآن و شهاب سنگ

ـ قرآن و تأثیر جن و شیطان

ـ نظم ریاضی قرآن

فصل چهارم: قرآن و پیشرفت مسلمانان

ـ علل عقب ماندگی مسلمانان

ـ قرآن و دنیا

ـ قرآن و جبرگرایی

ـ قرآن و حاکمانم

ـ قرآن و قناعت

ـ قرآن و توکل
ـ قرآن و زنان

ـ قرآن و پاسخگویی به نیازها

ـ اسلام، دین صلح یا شمشیر!

فصل پنجم: نگاهی کوتاه

ـ نویسنده نقد قرآن و طبیعت در قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن ومحمد در قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن و ناسخ و منسوخ

ـ نویسنده نقد قرآن و و محمم و متشابه

ـ نویسنده نقد قرآن و صفات خدا

ـ نویسنده نقد قرآن و هدایت در قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن وپیامبر در قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن و پیامبران در قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن و انسان در قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن و عدالت در قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن و قیامت در قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن و اخلاق طبقاتی قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن و اقتصاد در قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن و سیاست در قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن وبردگی در قرآن

ـ نویسنده نقد قرآن وخطا در قرآن

در سومین روز از کنگره بین المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی، حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در روز شنبه 22 اردیبهشت 1397 در دیدار شرکت کنندگان این کنگره  مهمترین نیاز امروز دنیای اسلام را «وحدت و یکپارچگی» و همچنین «حرکت جدی برای پیشرفت علمی در همه علوم» دانستند و تأکید کردند: امروز «بیداری» در دنیای اسلام بوجود آمده است و برغم تلاش غربی‌ها برای انکار آن، این بیداری زمینه ساز گرایش بیشتر به اسلام و نویدبخش آینده‌ای بهتر است.


رهبر انقلاب اسلامی با قدردانی از دست‌اندرکاران و پدیدآورندگان این همایش، بویژه شخص حضرت آیت الله مکارم شیرازی، گفتند: امروز هر حرکتی که موجب شناخت بیشتر گروهها و فرقه های اسلامی از یکدیگر شود، یک حسنه است و این گردهمایی از مصادیق حرکت در جهت اتحاد امت اسلامی است.
حضرت آیت الله خامنه ای با اشاره به تلاش دیرینه دشمنان برای رو در رو قرار دادن مسلمانان، افزودند: در چنین شرایطی، هر عملی که موجب شناخت مسلمانان از نقاط قوت یکدیگر و زمینه‌ساز هم‌افزایی آنها شود، به وحدت و یکپارچگی امت اسلامی کمک خواهد کرد.
ایشان به نقش شیعه در طول تاریخ برای اعتلای علوم اسلامی و طبیعی اشاره و خاطرنشان کردند: این آثار و خدمات گرانبها باید به امت اسلامی معرفی شوند زیرا مایه افتخار و موجب یکپارچگی خواهند بود.
رهبر انقلاب اسلامی با تأکید بر لزوم مراقبت جدی برای جلوگیری از ایجاد هرگونه شائبه و گلایه میان فِرَق اسلامی، گفتند: یکی از مسائل بسیار مهم و مورد نیاز کنونی دنیای اسلام، موضوع پیشرفت علمی و حرکت جدی در این زمینه است.
حضرت آیت الله خامنه ای، علت اصلی تحت سلطه قرار گرفتن دنیای اسلام را عقب ماندگی علمی دانستند و افزودند: دنیای غرب بعد از قرنهای متمادی عقب ماندگی علمی، توانست با استفاده از پیشرفتهای علمیِ دنیای اسلام، ثروت و قدرت علمی، نظامی، سیاسی و تبلیغاتی خود را افزایش دهد و در نهایت با استعمار، وضعیت کشورهای اسلامی را به شرایط کنونی برساند.
ایشان با اشاره به زورگویی قدرتهای غربی به کشورهای اسلامی و دنباله روی بسیاری از حکام این کشورها از زورگویان بین‌المللی، تأکید کردند: این شرایط باید بواسطه پیشرفت علمی کشورهای اسلامی تغییر کند و دنیای اسلام می تواند بار دیگر در قله تمدن بشری قرار گیرد.


رهبر انقلاب، حرکت در مسیر پیشرفت علمی را وظیفه حکومتهای اسلامی و نخبگان آن برشمردند و گفتند: نخبگان دنیای اسلام باید یک حرکت عظیم فکری و یک خواست عمومی برای پیشرفت علمی و رسیدن به قله علم و دانش را به وجود آورند.
حضرت آیت الله خامنه ای از حرکت جمهوری اسلامی ایران در مسیر پیشرفت علمی به عنوان یک نمونه موفق یاد کردند و افزودند: بر اساس گزارشهای مراکز علمی جهانی، شتاب حرکت علمی ایران در سالهای گذشته، ۱۳ برابر متوسط جهانی بوده است.
ایشان خاطرنشان کردند: ما این مسیر را تا رسیدن به مرزهای علم و دانش ادامه خواهیم داد و ایران بر خلاف غربی‌ها، آمادگی انتقال دستاوردها و پیشرفتهای علمی خود را به دیگر کشورهای اسلامی دارد.
رهبر انقلاب، پیشرفت در علوم اسلامی و علوم طبیعی را ضروری خواندند و افزودند: یکی از مواردی که اسلام می تواند در مسائل مختلف بشری «حرف نو» داشته باشد، در زمینه مسائل فقهی است که باید در این زمینه کار بیشتر و جدی تری انجام شود.
حضرت آیت الله خامنه ای با تأکید بر اینکه باید در زمینه فلسفه و علوم عقلی، سرعت حرکت علمی افزایش یابد، گفتند: غربی‌ها، فلسفه خود را تا عرصه های مختلف مسائل سیاسی و اجتماعی امتداد داده اند و ما نیز باید چنین کاری را انجام دهیم زیرا فلسفه اسلامی، قوی‌تر، ریشه‌دارتر و مستحکم‌تر از فلسفه غربی است.


ایشان با اشاره به گسترش بیداری در دنیای اسلام و افزایش گرایش به اسلام در جهان، خاطرنشان کردند: امروز جوانان در دنیا، سؤالهای زیادی دارند که می خواهند پاسخ آنها را در چارچوب اسلام بیابند، بنابراین باید حرکت علمی در دنیای اسلام شتاب بگیرد و امت اسلامی بار دیگر به اوج اقتدار علمی و تمدنی خود برسد تا دشمنان اسلام و امریکایی‌ها نتوانند به رؤسای کشورهای اسلامی دستور بدهند و «باید و نباید» بگویند.
پیش از سخنان رهبر انقلاب اسلامی، حجت‌الاسلام‌والمسلمین اعرافی رئیس شورای سیاستگذاری کنگره «نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی» گفت: «پاسخ به شبهات»، «تعمیق تفاهم میان مذاهب اسلامی»، «بازشناسی سرمایه‌های فکری شیعه و مسلمانان» و «دستیابی به نقاط قوت برای تکمیل و ارائه علوم اسلامی» جزو اهداف اصلی کنگره بوده است.

 

در این دیدار نخست آیة الله اعرافی رئیس شورای سیاست‌گذاری کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی نکاتی در مورد اهداف و سیاست‌های کلی کنگره و پیامدهای آن بیان داشتند و یادآوری کردند که این کنگره با هدف تبیین نقش اهل‌بیت علیهم السلام و دانشمندان شیعه در پایه‌‌گذاری و توسعه علوم اسلامی به دستور مرجع عالیقدر آیة الله العظمی مکارم شیرازیدامت برکاته سامان یافت.

 

سپس حجت‌الاسلام و المسلمین دکتر محمد علی رضایی اصفهانی، دبیر کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی در دیدار مهمانان و کارگزاران کنگره با مقام معظم رهبری ـ دامت برکاته ـ در تاریخ 22/2/1397 ضمن اهدای سلام و تحیت آیت الله العظمی مکارم شیرازی ـ دامت برکاته ـ به مقام عظمای ولایت و تشکر از ایشان به دلیل به حضور پذیرفتن مهمانان و کارگزاران محورهای ذیل را بیان نمودند:

تاریخچه کنگره

الف) مراحل شروع:

                                1ـ تشکیل دبیرخانه کنگره از سال 1395 به امر مبارک مرجعیت و شورای سیاست‌گذاری

                                2ـ تشکیل 15 کمیته تخصصی علمی در ده قلمرو علوم مورد نظر در کنگره

                                3ـ سفارش بیش از 350 مقاله و 40 کتاب به شخصیت‌های برجسته علمی حوزوی و
                             دانشگاهی در داخل و خارج از کشور

                ب) استقبال

                                1ـ دریافت 1950 چکیده و 1200 مقاله

                                2ـ پذیرش 400 مقاله پس از ارزیابی سخت‌گیرانه و ساماندهی 55 جلد کتاب، که 20 جلد آن
                                قبلاً تقدیم حضور مقام معظم رهبریدامت برکاته شده است.

                                3ـ نگارش مقالات توسط 400 نفر از فضلای حوزه و دانشگاه به ویژه فضلای جوان.

                ج) نشست‌های تخصصی

                                1ـ برگزاری 30 مورد پیش‌نشست در داخل کشور (مثل قم، مشهد و...) و خارج کشور (مثل هند، اندونزی، لبنان و..)

                                2ـ برگزاری 9 کمیسیون تخصصی در روز اول اجلاس

                د) تنوع

                                1ـ ملیتی: از 20 ملیت مقاله دریافت شد.

                                2ـ مهمان‌ها: 120 مهمان غیر ایرانی از 50 کشور جهان شرکت کردند.

                                3ـ زبانی: مقالات به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و اردو دریافت شد.

4ـ تنوع مذهبی: شرکت برادران اهل‌سنت، اسماعیلیه، زیدیه، علوی‌ها، شیعه‌پژوهان غربی (مستشرقان) از ادیان دیگر که عموماً مقاله یا سخنرانی علمی در موضوعات کنگره داشتند.

                هـ ) بروندادهای کنگره

                                1ـ کتاب: 55 جلد که در هنگام کنگره چاپ شد.

                                2ـ مجله: 7 مورد که در هنگام کنگره چاپ شد.

                                3ـ نرم‌افزار: 2 مورد.

                                4ـ راه‌اندازی پایگاه نسخ خطی شیعه با اهداف:

                                اول ـ جلوگیری از اندراس یا نابودی کتب خطی شیعه

دوم ـ در اختیار گذاشتن نسخ خطی شیعه برای محققان علوم اسلامی.

                                نکته: این پایگاه زیرساخت‌ صدها هزار کتاب را دارد که مرحله اول با بارگزاری 1000 نسخه رونمایی شد. و مراحل بعد نیازمند حمایت  وزارت امور خارجه، مراکز و نهادهای داخلی مثل  کتابخانه ملی، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، آستان قدس رضوی و... و همچنین حمایت ویژه نظام به عنوان طرح ملی می‌باشد.

 

 

ویژگی‌های کنگره:

سپس دکتر رضایی اصفهانی به بیان ویژگی های کنگره بین‌المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی پرداختند  که این کنگره را متمایز می‌کند:

1ـ اشراف مرجعیت بر حرکت علمی کنگره ؛

2ـ تبلور وحدت و هماهنگی حوزه و دانشگاه در یک حرکت علمی وزین

3ـ پیشتیبانی 15 گروه علمی از فضلای خوش فکر با نظارت دقیق بر مقالات و کتب.

4ـ جوان‌گرایی نسبی در کنگره (حضور 400 نفر از فضلای حوزه و دانشگاه) که اکثراً از رویش‌های انقلاب اسلامی هستند.

5ـ تنوع دینی و مذهبی و در عین حال برادرانه و علمی و تقریبی و به دور از هر حاشیه سیاسی و مذهبی چون غرض نفی زحمات دیگران یا افکار آنها نبود بلکه احترام متقابل در کنگره حاکم بود.

6ـ اجتماع و همکاری فرق شیعه (اسماعیلیه، زیدیه، علوی‌ها و...) در یک حرکت علمی.

7ـ تلاش برای گفتمان‌سازی و هویت بخشی به نسل جوان حوزه و دانشگاه برای اطلاع از گذشته پربار علمی شیعه و پیشگامی علمی جمهوری اسلامی در جهان و افتخار به آنها؛

8ـ پیوند گذشته و حال و آینده در قالب تبیین نظریه‌پردازی‌های علمی بزرگان شیعه مثل فارابی، بوعلی، شیخ طوسی و شیخ مفید و... تا شهید مطهری و شهید صدر و در عصر حاضر در دانش‌های نوپدید مثل فلسفه‌های مضاف و فقه‌های تخصصی و نظریه‌های تفسیری و علوم قرآنی جدید و... . البته حتی پیشرفت‌های علوم طبیعی و انسانی معاصر نیز در این کنگره گزارش داده شده است.

9ـ نتیجه جالب پیدایش و گسترش علوم، چهار مرحله عصر معصومین علیهم السلام، آل بویه و فاطمیون، صفویه و بعد از انقلاب اسلامی می باشد.

10ـ  برجستگی کنگره از نظر محتوایی (برونداد 55 جلد کتاب که با همه سخت‌گیری‌های ارزیابی و دقت‌های موشکافانه که همگی قبل کنگره چاپ شد)؛

11ـ راه‌اندازی پایگاه نسخ خطی با قابلیت افزایش زیرساخت تا صدها هزار نسخه که در مرحله ابتدا 1000 نسخه بارگزاری شده است.

12ـ توجه ویژه به فعالیت‌های دانشمندان شیعه در خارج از کشور که منجر به تولید و نشر 13 جلد کتاب در مورد فعالیت علمی شیعیان در غیر ایران شد که عمدتاً توسط فضلای همان کشورها نوشته شده است.

13ـ پیش‌نشست‌های  متعدد داخل و خارج از کشور = 30 مورد.

14ـ مشارکت مراکز و نهادهای علمی در تولید محتوای فاخر کنگره. مثل پژوهشگاه‌ها، دانشگاه‌ها و مراکز تخصصی حوزه و جامعه‌المصطفی، هر چند که سکان‌دار دفتر مرجعیت بود.

در پایان دکتر رضایی اصفهانی گفتند: ما  منتظر رهنمودهای حضرتعالی به کارگزاران کنگره هستیم.